WIEŚ ANGIELSKA W XIV W.
W XIV w. wieś angielska przeszła ważną ewolucję związaną z rozkładem gospodarki manorialnej i kryzysem produkcji feudalnej, który wyrażał się nie tylko w spadku cen artykułów rolnych i zahamowaniu osadnictwa, ale i w braku siły roboczej oraz wzrastających kosztach najmu. Rozpoczęty w XIV w. proces rozkładu wielkiej własności w Anglii wywołany też był wyzbywaniem się ziemi dominialnej na rzecz chłopów, zamożnych mieszczan czy żołnierzy, którzy dorobili się fortun na łupieskich wyprawach do Francji. Proces ten odbywał siew sytuacji niepomyślnej dla wielkiej własności, ponieważ wobec wyludnienia kraju w połowie XIV w. popyt na ziemię był ograniczony.
Rozwój stosunków towarowo-pieniężnych, oznaczających wzmożenie wyzysku feudalnego, łączył się z dążeniem feudałów do zwiększenia dochodów, jakie dawała możliwość sprzedaży na rynku wełny, zboża i innych produktów rolnych. Wzmożenie wyzysku chłopów wyrażało się w zwiększeniu odrobku i podwyższeniu renty pieniężnej. Od XIII w. datuje się w Anglii proces zagarniania przez feudałów ziemi gminnej i zamieniania jej na pastwiska. Opór chłopstwa przeciwko zagarnianiu ziemi gminnej skłonił rząd do wydania jeszcze w 1235 r. słynnego Statutu mertońskiego, który zezwalał feudałom stosować ogradzania.
W XIII i XIV w. wieś angielska była widownią posuwającego się naprzód procesu rozwarstwienia, będącego wynikiem stosunków towarowo-pieniężnych oraz ustanawiania renty pieniężnej. Tylko niewielka część zamożnego chłopstwa ciągnęła korzyści z zachodzących przemian. Procesowi awansu społecznego i gospodarczego najbogatszych chłopów, którzy mogli się wykupić i otrzymać wolność osobistą, towarzyszyło zjawisko degradacji majątkowej części średniozamożnego chłopstwa. Rozwarstwienie wsi angielskiej doprowadziło z kolei do wyodrębnienia się biedoty i zaostrzenia walki klasowej.
